„Rodzicom czasu ciągle brak...”

     Nie zawsze w gabinecie szkolnym wyglądało tak różowo i „kosmicznie”, jak w poście niżej. Zdarzały się też przypadki skomplikowane. Najtrudniejsza wtedy była współpraca z rodzicami. W jednej „z piątek”, o których pisałam w „Tańczącym z wiertłami”, trafił się chłopiec, który przybył do szkoły z innej miejscowości, gdzie prawdopodobnie nie było lekarza szkolnego i nie był on wcześniej objęty „planowym leczeniem”. Stan uzębienia tego dwunastolatka przedstawiał się tragicznie. Były to wczesne lata osiemdziesiąte. „Evicrol”- czeski composit do odbudowy zębów- posiadały tylko jednostki specjalistyczne, a chłopiec miał półksiężyce zamiast zębów siecznych. Wyleczyłam trzonowce i przedtrzonowce, ale co zrobić z zębami siecznymi ? Postanowiłam wysłać dziecko tam, gdzie najlepszymi materiałami dostępnymi wtedy oficjalnie w Polsce (prywatne gabinety potajemnie i z wielkimi trudnościami sprowadzały masy kompozycyjne z Zachodu) odbudują dziecku utracone tkanki zębów. Jeszcze nie wiedziałam, że zaczęła się moja gehenna. Pisemne prośby o skontaktowanie się rodziców ze mną pozostawały bez odpowiedzi. Zdobyłam numer telefonu do zakładu pracy matki dziecka i wreszcie się z nią mogłam rozmówić:

- Dzień dobry. Dzwonię z gabinetu szkolnego. Pani syn potrzebuje pomocy specjalistycznej...- zaczęłam zdanie, ale kobieta przerwała.

- To pani sprawa- usłyszałam jej zniecierpliwiony głos.- Ja nie mam czasu, a pani jest lekarzem.

- Moja? - zdziwiłam się bardzo.- Przecież to pani dziecko, nie moje. Trzeba z synem pojechać do poradni specjalistycznej.

- Nie mogę, nie mam urlopu i pieniędzy na dojazd- odparła matka.

- To da się załatwić. Dostanie pani zwolnienie lekarskie (opiekę nad dzieckiem) i zwrot kosztów podróży.

- No chyba, że tak.- Łaskawie zgodziła się moja rozmówczyni.

     Mamy teraz dwudziesty pierwszy wiek, ale nastawienie niektórych rodziców niewiele się zmieniło, mimo iż od tamtego czasu upłynęło prawie trzydzieści lat. Nie ma już planowego leczenia. Nie ma gabinetów w szkołach. Nie ma też zwrotów kosztów podróży. Kontrakty na "leczenie dzieci i młodzieży do osiemnastego roku życia" nie są w stanie zabezpieczyć młodego pokolenia, bo jest tych kontraktów za mało. Wtedy na jedną szkołę przypadał jeden lekarz. Miał pod opieką 700 do 1300 dzieci. Teraz jeden kontrakt w powiecie obsługuje kilka tysięcy małych pacjentów (u nas około 4000). Teoretycznie powinny znajdować też pomoc u lekarzy mających kontrakt "ogólnostomatologiczny", ale tak się nie dzieje. Owszem, gdy ząb boli, udzielą pomocy, ale z pewnością nie są to regularne wizyty i planowe leczenie. Obecnie znacznie częściej trafiają się takie przypadki, jak ten omawiany wyżej, ten sprzed trzydziestu lat. Stan uzębienia naszych milusińskich pozostawia wiele do życzenia. Fakt, posiadamy teraz cudowne materiały i potrafimy poradzić sobie z mocno zniszczonymi zębami. Problem w tym, że wiele dzieci nie trafia wcale do stomatologa, bo nie ma z nimi kto przyjść. Odpowiedzialność za uzębienie dzieci ponoszą rodzice, ale pracując mają ograniczone możliwości dotarcia do gabinetów ze swoimi pociechami. Sprawa wydaje się być nierozwiązywalna. Wylaliśmy dziecko z kąpielą likwidując tzw. „medycynę szkolną”. I nikt nie jest tym zainteresowany. NFZ tłumaczy się małym zainteresowaniem dentystów tą specjalnością. Pewnie, bo te kontrakty nie są opłacalne, zdecydowanie korzystniej jest mieć kontrakt ogólnostomatologiczny. Dzieci nie zrobią pikiety pod Sejmem.

ilustracja: Salvador Dali " Persistence of Time"

„Tańczący z wiertłami”

     Codziennie tańczę z wiertłami przy fotelu, tańczy też „bormaszyna”. Wszystko jest teatrem ruchu. To jak kosmiczny balet. Jedni dostrzegają piękno tego tańca, inni są nieczuli na wdzięki moje i maszyny. Dorośli raczej nie zwracają uwagi na szczegóły. Większość widzi tylko światło lampy. Natomiast dzieci są fantastycznymi obserwatorami.

     Wróćmy więc do naszych pociech. Pisałam już o ich talentach aktorskich, malarskich czy krasomówczych. Jeszcze nic nie wspomniałam o baletmistrzach, nie mówiąc o „specach” od tańca nowoczesnego.

     Muszę tym razem przenieść się pamięcią do lat osiemdziesiątych. Wtedy, pracowałam między innymi w szkolnej poradni stomatologicznej. Gabinet szkolny był bardzo przestronny, wszak miał metraż normalnej klasy! Prowadziłyśmy tzw. planowe leczenie. Polegało to na tym, że przychodziła cała klasa do przeglądu uzębienia i po badaniu zapisywałyśmy kto i co ma do zrobienia. Potem, przez kilka następnych tygodni, dzieci „piątkami do podniebiennego raju szły”, by zęby leczyć. Żywo pamiętając swoje własne, dziecięce traumy starałam się tak dobierać owe „piątki”, by wśród przychodzących dzieci zawsze był ktoś odważny i dzielny. Taki maluch siadał na fotel pierwszy, a ja zapoznawałam resztę dzieci z kolejnością zdarzeń, pokazywałam wszystkie narzędzia i urządzenia przeprowadzając zabieg u bohatera. Schodził z fotela uśmiechnięty, co zdecydowanie zmniejszało dodatkowo lęk u pozostałych oczekujących. Obserwowały zabieg i reakcje pierwszego małego pacjenta, a on czując się wzorem zachowywał się cudownie. Dzieci żywo reagowały. Na zakończenie zabiegu malec otrzymywał nagrodę w postaci naklejki oraz tajemniczego pudełeczka (tych nigdy w gabinecie stomatologicznym nie brakuje, bo opakowań przedziwnych po materiałach, wiertłach i tym podobnych narzędziach dostatek). I pewnego razu dziecko mnie zaskoczyło:

- Ja dla pani też mam nagrodę- powiedział Grześ schodząc już po zabiegu z fotela.

- Jaką? Jestem bardzo ciekawa- odpowiedziałam.

- A my wiemy!- Zakrzyknęły dzieci, które były w tej „piątce”. Widocznie wcześniej już tę niespodziankę dla mnie i dla Lenki omówiły. No i Grześ zaczął na środku gabinetu wyczyniać piruety i inne figury razem z kolegą udającym raz pacjenta, a raz fotel, a dzieciaki śpiewały im jakąś piosenkę. Ruchy Grzesia przypominały moje czynności przy fotelu i działanie maszyny. Czułam się, jakbym znalazła się w innym świecie, takim surrealistycznym. Niesamowita aranżacja, kosmiczne figury, choreografii nie powstydziłby się profesjonalista. Występ był krótki, ale bardzo treściwy i miał swoją nazwę... „taniec z wiertłami”.

ilustracja: Igor Zenin

„Super talent i spisek... czyli moje Gwiazdy”

    Mogłabym z powodzeniem być odkrywcą talentów, wielkich talentów. Aktorstwo niektórych pociech przerasta najwybitniejszych. Plejada GWIAZD. Wojtuś, czterolatek, mamę nabierał za każdym razem. Udawał silny ból zębów. To naprawdę sztuka. Mama dzwoniła do mnie i szybko reagowałyśmy. Nie mijała godzina, a Wojtuś przekraczał próg gabinetu i witał się ze mną serdecznie. Nie wyglądał na cierpiącego. Pozory mogły jednak mylić.

- Który to ząbek tobie dokucza? Zaraz się z nim rozprawię, że nie daje tobie spokoju- mówiłam i oglądałam uzębienie chłopca. Problem był spory, bo wszystkie zęby miał zdrowe.

- Już mnie nie boli- odpowiadał chłopiec i grzecznie pytał- czy mogę windą w górę pojechać?

- Jasne, że pojedziemy, ale Wojtusiu powiedz mi, kiedy on boli i z której strony?- nie dawałam za wygraną

- Nie wiem już. Teraz nie boli. Ale pojedziemy w górę?- był uparty

- Pojedziemy- odpowiedziałam i obserwowałam malca, gdy fotel się podnosił. Ileż szczęścia widziałam na jego twarzy. Gdy fotel podążał w dół Wojtek zapytał:

- A nagrodę dostanę, bo ładnie otwierałem buzię?

- Dostaniesz, bo ładnie otwierasz buzię, ale wiesz, że nie wolno kłamać?- odpowiedziałam.

- Myśli pani doktor, że on nas nabiera?- zaniepokoiła się mama chłopca.

- Tak sądzę, ale zobaczymy- odrzekłam mamie- Bardzo panią proszę, jeżeli ból się powtórzy, niech synek w tym momencie pokaże pani, które miejsce go boli. To bardzo ważne.

Trzydzieści metrów od gabinetu jest plac zabaw. Po wizycie Wojtek jeszcze poszalał na huśtawce.

Nie minęły dwa tygodnie od naszego spotkania, a chłopiec znowu „z bólami” przyjechał. Tym razem, tak by dziecko nie słyszało wypytałam mamę, o który to ząb chodzi. Według jej relacji miała to być górna lewa piątka.

- Myślę, że ten drań ci dokucza- powiedziałam lekko stukając w piątkę dolną prawą.

- No! Ten.- potwierdził malec, ale nie zareagował na pukanie w żaden sposób.

Zapukałam potem w ten wskazany przez kobietę. Też nie było reakcji. Zapomniał znów, który to ząb bolał. Nabrałam pewności, że chłopiec zmyśla. Tak jednak sugestywnie udawał bóle gdy był w domu, że mama, chociaż już wiedziała o planach syna, dla spokoju sumienia przywoziła chłopca, by się upewnić, czy nic się nie dzieje. A nie działo się nic. Po co to robił? Dziś już wiemy. Jeżdżenie na fotelu, nagrody za dzielność i plac zabaw były motywatorami przyjazdów i częstych wizyt. Uknułyśmy spisek. Ustaliłyśmy z mamą, że przy kolejnej scenie „z bólami” nie będzie żadnych „nagród”. I konsekwentnie to przeprowadziłyśmy tłumacząc jednocześnie chłopcu, że tak nie wolno zmyślać. Ustaliłyśmy też, że mama chłopca przyjedzie za parę dni tylko na plac zabaw, by dziecko bez przeszkód mogło się pobawić i nie wiązało tego z wizytą u dentysty. Pomogło. Bóle się skończyły.

„Baśnie, bajki i bajeczki... czyli zaczarowany fotel.”

     Jednego, pięknego dnia usiadł na fotelu trzynastolatek. Gdy podchodziłam do niego zauważyłam, że macha ręką nad kubkiem z wodą, potem wykonuje też dziwne ruchy dłonią. Zaciekawiona spytałam:

- Jakieś czary uskuteczniasz?

- Nie, tylko opowiadali mi, że to niesamowity fotel. Mówili, że jak odpowiednio pomacham, to woda do kubka poleci, albo do spluwaczki. A wiertarka włączy się lub stanie. Sprawdzam.- poważnie odpowiedział podrostek.

- A kto tobie to opowiadał?- ciągnęłam temat zaintrygowana.

- Kolega, bo jego siostra tu była i mówiła coś o zaczarowanym fotelu, ale tu nic nie leci...- stwierdził zawiedziony.

- Myślę, że zapomniałeś o zaklęciu- zaczęłam się śmiać i widząc zdziwienie na twarzy chłopca wyjaśniłam mu te czary.- Zdradzę tobie tę tajemną wiedzę.

     Małym dzieciom bajki opowiadam. Oczywiście wszystko po to, by zachęcić je do współpracy. Jednym razem lecimy samolotem, innym płyniemy wielkim statkiem do krainy „Zębolandią” zwanej. Tam zagościli źli czarnoksiężnicy, Zęboból i Zębopsuj, którzy mają do pomocy złych „zębowych drwali”. Jesteśmy ekspedycją ratunkową dla Zębolandii. Razem z Wróżką Zębuszką przepędzamy niszczycieli. Specjalnymi odkurzaczami, które reagują na ruch ręki. Wypłukujemy ich zaczarowaną wodą z tajemniczego kubka, do którego ta woda dostaje się pod wpływem tajnych zaklęć i ruchów dłoni. Pomaga nam w tym Wodna Wróżka.

A tak na poważnie, to pani Lenka i ja dusimy w odpowiednim czasie na specjalne guziczki.

- Znasz już prawdę, ale proszę nie odczarowuj siostrze kolegi tego fotela, bo jest jeszcze mała- zwróciłam się do trzynastolatka.

- No jasne- odparł uśmiechnięty i zadowolony, że został dopuszczony do tajemnicy. Z nim umówiłam się tylko, że gdyby chciał przerwać zabieg podniesie lekko dłoń, a turbina zrobi „stop”, już bez czarów.

     Najfajniejsze jest to, że niektórzy z moich „stałych”, dorosłych pacjentów, którymi zajmuję się od czasu, gdy byli jeszcze dziećmi, nadal dają mi sygnał dłonią. Przyzwyczajenie jest jednak drugą naturą człowieka, a oni twierdzą, że ten fotel pozostał w ich świadomości czarodziejskim na zawsze. 

„Symulant i sprawdzalność powiedzonka: szczery jak dziecko”

     To wcale nie jest taka prosta sprawa, ani taka oczywista. Wśród zwykłych, cierpiących bardzo ludzi zdarzają się symulanci. Trudno nam zakładać, że co piąty pacjent udaje objawy. Po co miałby to robić? Naraża się wtedy na nieprawidłową diagnozę. Z pewnością po to, by uniknąć kolejki. Zapisywać się na wizytę i czekać na nią dwa, trzy tygodnie? Tak robią frajerzy. Lepiej podejść do gabinetu i powiedzieć, że jest się z bólem. Przyjmą od razu. Na fotelu już stworzy się dalszy ciąg bajeczki. Tak myśli wielu symulantów. Niektórzy z nich zawiodą się srodze, jak w przypadku pana Z.

-Jestem z bólem. Czy mogę wejść?- zapytał Lenkę mężczyzna.

- Chwileczkę proszę poczekać, pierwszeństwo mają osoby zapisane. Wygospodarujemy czas dla pana. Poprosimy.

Poprosiłyśmy. Usiadł na fotelu i wskazał na mały ubytek w zębie.

- Ta mała dziurka, aż tak pana boli?- Zapytałam ze zdziwieniem i zaczęłam dochodzenie, jak detektyw.- Proszę opowiedzieć na co reaguje? Na zimno, na ciepło, na słodkie? Boli cały czas, czy tylko chwilami?

- Cały czas, na wszystko, na dotyk też- odrzekł krótko pacjent.

Opracowałam więc ubytek i założyłam lekarstwo.

„Widocznie wdał się jakiś stan zapalny, chociaż ubytek niewielki”- pomyślałam.

- To nie założy mi pani plomby?- Zdziwił się pan Z.

- Nie. Nie mogę. Przecież ząb pana boli- zaczęłam nabierać podejrzeń.

- No, nie tak bardzo boli. Chwilami tylko, a właściwie trudno to nazwać bólem- zaczął przekonywać mnie pacjent- właściwie to tylko raz, jakoś dziwnie, zareagował.

- Przed chwilą mówił pan co innego. Na bolący ząb jest lekarstwo. Nic innego panu nie mogę zaproponować- odrzekłam, chociaż już dobrze wiedziałam, że nas oszukał.- Przyjdzie pan za dwa tygodnie i jak wszystko będzie w porządku, założymy stałe wypełnienie. Postaram się punktualnie pana przyjąć, o ile nie trafi się ktoś przed panem, kogo też tak, jak pana dzisiaj, będzie bolał ząb.

Pan Z. nie był zadowolony, ale w poczekalni siedzieli kolejni umówieni i cierpliwi pacjenci, więc szybko podziękował i wyszedł.

      Czasem „symulant” jest osobą towarzyszącą. Mamusia anonsuje dziecko z bólem. Twierdzi, że chłopiec nie sypia po nocach i bardzo cierpi. Dzięki takim opowieściom omija kolejkę. Ból nie może przecież czekać. Mały siada na fotel.

- Który ząbek tobie dokucza- pytam chłopca

- Żaden- z rozbrajającą szczerością odpowiada dziecko.

- No przecież cię bolał- próbuje ratować sytuację mama i znacząco patrzy na syna- nie pamiętasz?

- Wcale mnie nie bolał. To ty zobaczyłaś dziurkę i powiedziałaś, że musimy iść do dentysty- mały dalej pogrąża mamę.

- Już dobrze. Zabezpieczymy dziurkę, która niepokoi mamę i wyznaczymy termin wizyty, by zaplombować tego zęba- oświadczam mamie i udzielam pomocy dziecku.

     Chyba lepiej wychodzą uczciwi pacjenci. Gdy zgłosi się ktoś, komu się spieszy i zależy mu na czasie, a powie o tym szczerze, bez udawania bólów, zawsze znajdziemy miejsce i czas, by satysfakcjonujący obie strony zabieg wykonać. Nie ma to, jak być prawdomównym.

„Szukajcie, aż znajdziecie”

     Nie jestem pewna, czy temat się nie znudził, ale znów będzie o protezach słów kilka. Pacjenci opowiadają nam bardzo ciekawe historie. Teraz już wiem, że telewizor, lodówka, morze, pociąg i marynarka mogą mieć wspólny mianownik. To prawdziwy kosmos, albowiem mianownikiem tym jest zaginiona proteza.

     W gabinecie pojawił się pan, który wykonywał u nas protezę dwa lata wcześniej i teraz umawiał się na kolejną. Byłyśmy zdziwione, bo średnio proteza powinna spełniać swoje zadanie przez zdecydowanie dłuższy okres czasu.

- Powiem prawdę pani doktor. Dwa tygodnie temu gościłem moich bratanków. Małe nicponie. I wtedy moja proteza zniknęła, a tylko na chwilę wyjąłem ją z ust. Wsiąkła jak kamfora. Przeszukałem wszystko. Pewnie mi ją zabrali. Muszę teraz umówić się na robienie nowej. Te ananasy maczały w tym palce, jestem tego pewien, choć teraz niewiniątka udają- mężczyzna pomstował na dzieci brata.

Cóż było robić, pacjent nie może funkcjonować bez zębów. Wykonaliśmy kolejną protezę. Najciekawsze jednak było potem, bo w kilka tygodni po otrzymaniu nowego uzupełnienia pacjent znalazł zgubę. Kto by przypuszczał, leżała spokojnie pod telewizorem. Tam dowcipni bratankowie wsunęli wujka własność. Nie zabrali jej, tylko dobrze ukryli.

     Zgłosiła się też do nas pacjentka, by naprawić złamaną protezę męża. Po paru godzinach ją odebrała, a następnego dnia przyszła z prośbą, żeby zrobić mężowi nową.

- A co się stało z naprawioną?- zapytałam zdziwiona

- Po prostu zginęła- odpowiedziała pacjentka- Robiłam zakupy po drodze z gabinetu do domu, musiała mi gdzieś wypaść. Mąż bardzo zły jest o to na mnie. Ja to mam pecha.

- Dobrze, ale najbliższy wolny termin, kiedy mogę zacząć nową pracę, mam dopiero za dwa tygodnie.-odpowiedziałam

- Poczekamy te trochę, dziękuję- uradowana, że sprawę załatwiła poszła. Wróciła jednak za trzy dni uszczęśliwiona jeszcze bardziej.

- Proteza się znalazła. Ja wtedy kupiłam mięso i po powrocie do domu wrzuciłam je do zamrażalnika. Potem szukaliśmy w torbie tej protezy, ale nigdzie nie było. Byłam przekonana, że wypadła mi gdzieś po drodze. Dziś rano odmrażałam mięso na obiad i w woreczku z mięsem była też zamrożona proteza.

- Więc to nie był pech!- ucieszyłam się razem z kobietą.

 -Odmroziła się bez problemów, przyszłam więc odwołać wizytę.

     Latem zgłosił się do nas pacjent, któremu też zginęła proteza. Niestety w jego przypadku odnalezienie zguby graniczy z cudem, bo stracił ją w morzu. Próbował po nią nurkować, ale pewnie przypadła do gustu jakiejś rybce. To prawdziwy pech. Podobnie było w przypadku pewnej pani, która ziewała przy otwartym oknie pędzącego pociągu. Może jakiś dróżnik, sprawdzając tory, znajdzie samotną, zagubioną protezę, ale pewności nie ma.

     A teraz mała przestroga dla wścibskich żon. Nie grzebcie mężom po kieszeniach, bo nigdy nie wiadomo na jaką niespodziankę traficie. A było to tak. Wykonywałam pewnemu panu nową protezę, bo stara już się wysłużyła. Pacjent po otrzymaniu nowego uzupełnienia starego nie wyrzucił, wsunął je tylko do kieszeni marynarki ze słowami:

- A tę zostawię sobie, jako awaryjne wyjście.

- Ona i tak nie będzie panu już pasowała- dodałam

- Ale może się na coś przyda- mężczyzna się uparł. No i przydała się... do zszokowania żony. Przybiegła do gabinetu.

- Pani doktor, proszę mi powiedzieć, czy mój mąż ma protezę? Bo chciałam oddać do pralni chemicznej męża marynarkę i w kieszeni znalazłam jakieś zęby!- z przerażeniem mówiła.

     Miałam problem. Obowiązuje mnie tajemnica lekarska. Co mam jej odpowiedzieć? Że owszem, to są stare zęby męża? Czy może udać głupią i powiedzieć, że nic o tym nie wiem, ale tym samym zasugeruję kobiecie, że mąż w marynarce nosi czyjeś zęby? Kochanki? Z tej patowej sytuacji wybrnęłam okrężną drogą.

- Myślę, że powinna pani zapytać męża, to jego marynarka.- wykręciłam się od jednoznacznej odpowiedzi. Chciałoby się rzec: nie szukała, a znalazła. To jest życie.

„Gabinetowe Walentynki”

     W Polsce jest to stosunkowo nowa tradycja. Dotyczy głównie młodych ludzi, którzy okazują sobie zainteresowanie przesyłając śliczne kartki. I niektórzy starsi wiekiem też świętują ten dzień potwierdzając swoje niezmienne uczucia. To jednak nie tylko Dzień Zakochanych, to także dzień uśmiechu i wzajemnej serdeczności. Przeżyłam jednak dzisiaj szok! Zdarzyło się to po raz pierwszy. Nie wiedziałam bowiem, że jest to również dzień „miłości okazanej swojemu dentyście”. Dzieci znosiły mi serduszkowe laurki, które z pietyzmem przypinałam do tablicy w gabinecie. Było mi smutno, bo w podzięce miałam dla nich tylko kolorowe naklejki z napisem „Dzielny Pacjent”, ale maluchy cieszyły się z nich tak, jak ja z owych cudownych laurek.

„Wbrew woli. Czy można pokonać strach?"

    W poczekalni hałas, jakiś płacz, krzyki. Wybiegamy z Lenką z gabinetu.

- Co się dzieje? Dlaczego pan tak ciągnie to dziecko!- wołam widząc mężczyznę szarpiącego się z ośmioletnim chłopcem.

- Narzeka, że boli go ząb, a nie chce iść do dentysty, ale ja mu pokażę kto tu rządzi- wykrzykuje tatuś i dalej na siłę wciąga chłopca w głąb poczekalni.

- Ale to nie jest metoda- stanęłam między chłopcem a ojcem dziecka, a mały szybko ukrył się za mnie- muszę z panem chwilę porozmawiać! Jak masz na imię?- zwróciłam się do małego.

- Sebastian- szlochając odpowiedział chłopiec

- Usiądź tu na chwilkę, tata zaraz wróci- powiedziałam wskazując miejsce dziecku.

    Mały uspokoił się trochę, a ja, za drzwiami gabinetu, przeprowadziłam krótką rozmowę z ojcem Sebastiana. Przekonałam tatę chłopca do współpracy. Potem zaprosiłam do gabinetu dziecko. Weszło niechętnie.

- Sebastianie, nikt tu niczego nie będzie tobie robił na siłę, wbrew twojej woli. Chcę tylko z Tobą porozmawiać- zaczęłam nawiązywać kontakt z dzieckiem.

- Ale ja się boję- powtarzał, jak mantrę malec.

- Wiem. I dlatego najpierw porozmawiamy.

    Dowiedziałam się czego Sebastian boi się najbardziej, potem zapoznałam go z topografią gabinetu, na końcu tego spotkania „pofruwaliśmy” na fotelu i co najważniejsze chłopiec pokazał mi ten bolący ząb. Na szczęście to nic poważnego, więc mogliśmy pracę nad zębem odłożyć do następnej wizyty. Istotne jest to, że rodzic Sebastiana nie przeszkadzał nam w nawiązaniu bliskich relacji i wykazał się godną podziwu cierpliwością. Następna wizyta przebiegała już idealnie, od samego wejścia Sebastiana do poczekalni, aż do jego wyjścia z gabinetu. Mnie spotkała nagroda, słowa, którymi obdarował mnie chłopiec, gdy skończyliśmy zabieg:

- Ale jazda! To wcale nie było straszne. Było „zajefajnie”. Nawet mi się spodobało...- Sebastian mówił to ze zdziwieniem.

    Dla mnie najistotniejszy był fakt, że opanowaliśmy z dzieckiem jego strach, bo z dziećmi trzeba dużo rozmawiać, a przede wszystkim wiele tłumaczyć. To powinno należeć do zadań rodziców (przydałyby się szkoły dla rodziców i dziadków!), ale czasem musi to za nich zrobić dentysta. W każdym razie NIC NA SIŁĘ! Takich podobnych zdarzeń w mojej praktyce mam wiele. Wbrew woli nikt nigdy nikogo nie wyleczył. Z żadnej choroby. Przy każdej terapii musi istnieć współpraca i wzajemne zrozumienie między pacjentem a lekarzem. Powinni stanowić jedną drużynę, po tej samej stronie boiska, bo to choroba jest przeciwnikiem, którego muszą wspólnie pokonać. 

ilustracja: z reklamy oferty pracy :)

„Perły i korale”

Pracowałyśmy „pełną parą”, telefony też były rozgrzane do czerwoności. To był wyjątkowy dzień, ruch, jak na Marszałkowskiej.

-Słucham, gabinet stomatologiczny- Lenka powtarzała to zdanie, jak mantrę- Wolniej proszę, bo nie zrozumiałam, co się stało?

-Córka włożyła coś do zęba i nie możemy tego wyjąć. Krzyczy, że boli. Czy możemy przyjechać?- wreszcie asystentka usłyszała i zrozumiała.

-Ile dziecko ma lat?

-Pięć.

-Tak, proszę przyjechać zaraz, przyjmiemy poza kolejnością- uspokoiła matkę Lenka.

Nie minęło dwadzieścia minut i weszły do gabinetu. Mała Natalka z mamą. Dziecko było niespokojne. Miałam wrażenie, że z trudem oddycha przez nos. Natalka siadła na fotelu. Porozmawiałyśmy chwilkę i zobaczyłam ząbka. Mleczna piątka z dużą dziurą, a w niej „coś” twardego i błyszczącego. Perełka? Tak. Prawdziwa perła. Okazało się, że to z oczka maminego pierścionka.

-Bawiłaś się w perłopława? Udawałaś muszelkę, ze skarbem w środku?- zapytałam, gdy było już po zabiegu i „klejnot” został odzyskany, a dziurka w zębie zaleczona.

-Ja się przyozdabiałam- odpowiedziała dziewczynka ale jej głos brzmiał dziwnie. Jakby miała katar. Przyjrzałam się małej. Z noska wystawała jakaś nitka.

-Pozwolisz mi zobaczyć?- zapytałam dziecko

-Mhmm...-twierdząco pokiwała głową Natalka

-Co to jest?- wyglądało przerażająco, jak pasmo wybarwionych kolonii bakterii. Pociągnęłam delikatnie, a z noska dziecka zaczął wysuwać się sznureczek z drobniutkimi, czerwonymi kuleczkami.

- Rany! Moje koraliki!- wykrzyknęła mama dziewczynki- a ja ich szukałam!

-Od dawna?- zapytałam

-Jakieś dwa dni temu- odpowiedziała przerażona kobieta.

-Chyba wszystko wyjęłam, ale zalecam kontrolę u laryngologa. Trzeba sprawdzić, czy nic nie zostało. Ja nie mam narzędzi, żeby głębiej zajrzeć.

Gdzie jeszcze się przyozdabiałaś Natalko?- zwróciłam się do dziecka, bo licho wie, gdzie jeszcze i co włożyła- I czy słyszysz mnie dobrze?

-Dobrze słyszę, w uchu miałam kolczyk, ale nie chciał się trzymać- rezolutnie zakomunikowała dziewczynka.

-Natalko! Ozdób się nigdzie nie wkłada, nosi się je na wierzchu- próbowałam wyjaśnić małej, by nie robiła takich rzeczy nigdy więcej.

-A ja widziałam, że jedna pani w rekramie miała ozdoby i w nosie i w pępku...

Matka dziewczynki zaniemówiła i ja chyba zbladłam nieco. „Rekrama” potęgą jest i basta!

„Mały Gauguin i ciekawy, niespotykany zabytek.”

   Do gabinetu zawitała mała, pięcioletnia dziewczynka, będąca od dwóch lat stałą pacjentką. Tym razem przyniosła z sobą piękne rysunki- podarek dla mnie.

-Jakie cudowne- zachwycałam się nimi, bo uchwyciła na nich nie tylko proporcje postaci, ale i ruch. Rysunki były bardzo dynamiczne.- Ślicznie namalowałaś te dziewczynki trzymające się za ręce i pieska i kotka.

-Bo ja to tak widzę, i jak te włosy tak fruwają. To moje koleżanki i ja, i nasze zwierzaczki- gestykulując opowiadała o swojej pracy, jak prawdziwa artystka.

-Twój obrazek przypomina mi „Tańczące dziewczynki bretońskie” Gauguin`a- powiedziałam

-A co to jest Gauguin`a?- zaciekawiło małą nowe słowo.

-No tak- roześmiałam się.- Jak powiedziałam „a”, to teraz muszę powiedzieć „b”... to taki malarz, który żył dawno temu. Nazywał się Paul Gauguin.

-Acha!- z miną znawcy odpowiedziała pacjentka i powtórzyła bezbłędnie- On się nazywa Paul Gauguin, a ja się nazywam dzielna Agatka.

I była dzielna. Pięknie współpracowała przy zabiegu.

Następnym pacjentem był Jaś, o rok starszy od Agatki. Jaś też był odważny i dzielny. Pokazywał swojemu tacie, jak należy siedzieć na fotelu podczas leczenia zębów. No i tata nie miał wyjścia, też musiał być „twardy”.

-Mama kazała mi przypilnować, żeby tata nie zwiał- oznajmił nam mały bohater. I gdy dorosły pacjent był przyjmowany, Jaś nadawał jak radio Luksemburg. Zabawiał Lenkę opowieściami „historycznymi”, tzn. poznałyśmy historię okolicy i historię chorób dziadków chłopca. Jeden dziadek był na dachu, dostał zawału, spadł i...

-O dziwo nic mu nie było- relacjonował, jak katarynka, chłopiec- A babcia ma tyle lat, że dwie wojny przeżyła i ma złotego zęba, a drugi dziadek ma tylko jednego zęba.

-To musisz dziadka do nas przyprowadzić- Lenka przerwała potok słów malca- żeby odzyskał zęby, bo jednym to chyba kiepsko się gryzie...

-E, dziadek sobie radzi- Jaś wpadł Lence w słowo- nawet schabowe jakoś chrupie. I dziadek powiedział, że ten ząb to zabytek i jest pod ochroną, jak ten stary most w naszej miejscowości.

O okolicznych zabytkach chłopiec naprawdę wiele umiał powiedzieć i opowiadał cały czas do końca wizyty. Ciągle uczę się czegoś od moich pacjentów.

ilustracja: Paul Gauguin "Tańczące dziewczynki bretońskie"
(1888)Waszyngton, National Gallery of Art.

"Mrówki i kleszcze oraz chochliki."

  W naszym języku słowa mają tyle znaczeń, że nic dziwnego,że często powstają nieporozumienia. Gdy dodamy do tego język gwarowy czy żargon, to wychodzi niezły bigos. Trzeba bardzo uważać na to, co(?), jak(?) i do kogo(?) się mówi. W gabinecie dodatkowo dochodzi stres i trudno jest go rozładować.

  Miałam właśnie usunąć sześciolatce mlecznego zęba. Wiadomo, że muszę znieczulić dziecko przed zabiegiem. Koniecznie należy opowiedzieć dziecku, co będzie odczuwało po podaniu środka znieczulającego. Nie wolno mówić , że nic nie będzie czuło, bo to prawdą nie jest. Dotyk, mrowienie przecież się czuje.

-Będziesz czuła takie chodzące mróweczki- mówię- ale to tak ma być!

-A czy one mnie nie zjedzą?- z niepokojem zapytała mała

-Nie...-roześmiałam się i spróbowałam inaczej określić to uczucie, które miało znieczuleniu towarzyszyć. Zabieg zakończył się sukcesem.

-To nic nie bolało, tylko te mróweczki biegały jak szalone!- stwierdziła dziewczynka schodząc już z fotela.

Roześmialiśmy się wszyscy. Że biegały mrówki, to wiadomo, ale żeby od razu "jak szalone"?

  Po chwili Lenka prosi kolejnego pacjenta. Badanie. Diagnoza. Znów będzie ekstrakcja.

-No to robimy okład z kleszczy?- pyta mnie Lenka co, w stomatologicznym żargonie oznacza usunięcie zęba.

-Niestety, musimy- odpowiadam asystentce

-Przepraszam- wtrąca pacjent- a gdzie pani doktor te kleszcze hoduje?

Patrzę na mężczyznę i zastanawiam się, czy on żartuje, czy może poważnie mnie pyta. Mina pacjenta wskazuje jednak na powagę sytuacji. Rany! Człowiek pomyślał, że mam tu jakieś żywe kleszcze w gabinecie.

- W autoklawie je trzymam- odpowiadam i z uśmiechem dodaję-to są takie narzędzia! Niech się pan nie boi, żadnych żywych "stworów" nie będzie. To nasze narzędzia mają tylko takie dziwne nazwy. Posiadamy też kozie stópki, sierpy i motyczki, mamy szczurze ogonki i jeszcze wiele śmiesznych nazw mogę wymienić.

  A chochliki? To historyjka, która wydarzyła się w zaprzyjaźnionym gabinecie. Pan doktor badał w nim dziewięcioletniego, bardzo żywego chłopca. Mały wszystkiego był ciekaw i wiercił się niespokojnie. Mama strofowała dziecko.

- Ma chochliki w oczach- rzekł pan doktor

-Jezus Maria! Co on takiego ma w oczach? To coś poważnego doktorze?- wykrzyknęła mama małego pacjenta

-Spokojnie- roześmiał się pan doktor- to tylko tak się mówi, to nie jest żadna choroba, ani wada. Raczej zaleta.

  A swoją drogą cały czas zastanawiam się jak CHOCHLIK wygląda? Czy podobny jest bardziej do Elfa czy może Gnoma? Moje dzieci (te gabinetowe) twierdzą, że Chochlik przypomina Czupurka.

ilustracja:
http://smieszne-zdjecia.panicz.com/grafika-rysunki/

„Romans i pewne skomplikowane sytuacje rodzinne.”

    To ostatnio chyba najczęściej używane urządzenie w gabinecie, poza oczywiście sprzętem stomatologicznym. Mam na myśli telefon. Tym razem Lenka miała zawiadomić pacjentkę o przesuniętym terminie wizyty. Numer kontaktowy podała nam na poprzedniej wizycie pacjentka.

-Dzień dobry. Dzwonię z gabinetu dr AbeCe. Czy mogę rozmawiać z panią Jadwigą?

-Witam. Tu Johny. Też chciałbym porozmawiać z panią Jadzią, ale ostatecznie mogę z panią, bo ma pani taki miły głos.- Lenka usłyszała odpowiedź rozbawionego mężczyzny.

-Nie żartuję. Poważnie, chciałabym porozmawiać z panią Jadwigą. Czy to jest nr 123456789?

-Tak. To ten numer. Ale nie ma pani Jadwigi. Jestem tylko ja,
Johny. I zapraszam panią na kawę w rekompensacie, że nie mogę dostarczyć pani Jadwigi- ciągnie rozmowę skory do żartów mężczyzna.

-Z nieznajomymi kawy nie pijam, dziękuję za dobre chęci. Dziękuję też za informację. Do widzenia.- skończyła rozmowę Lenka, ale jeszcze usłyszała odpowiedź.

-Jaka szkoda. Jak się pani zdecyduje, to proszę zadzwonić ponownie, warto.

Lenka odłożyła słuchawkę.

-Pewnie pomyślał, że podrywam go na panią Jadwigę. Phii... Jak on Johny, to ja Merylu. Trudno. Źle zapisałyśmy numer, który nam pacjentka podała- skomentowała rozmowę asystentka.

Musiałyśmy zatem znaleźć inny sposób na powiadomienie. I znalazłyśmy.

- Ale co sobie poromansowałam przez telefon, to moje- ze śmiechem podsumowała sytuację moja kochana Lenka- już czuć wiosnę w powietrzu.

    Dwa dni po telefonicznym romansie przyjmowałam dwunastoletniego chłopca. Był wieczór. Tato nastolatka nie miał czasu, by czekać. Ustaliłam z ojcem dziecka, że po skończonym zabiegu zadzwonię do niego, by odebrał Jasia z gabinetu. Zgodnie z umową wykonałam telefon. Ku mojemu zaskoczeniu usłyszałam w słuchawce kobiecy głos.

-Słucham.

-Dobry wieczór. Czy mogę rozmawiać z panem Radkiem- grzecznie zapytałam, ale z wrażenia zapomniałam się przedstawić, więc po chwili szybko dodałam- dzwonię z gabinetu, już może odebrać syna.

-Radek, jakaś kobieta mówi, że możesz syna odebrać- usłyszałam przeraźliwy krzyk w telefonie i za sekundę- Zaraz Radek podejdzie, bo nic nie wie o żadnym synu...

Zamarłam. To gdzie ja zadzwoniłam, co za diabeł sprawił, że trafiłam na...pana Radka, ale nie tego właściwego?!

-O co chodzi?- usłyszałam zdenerwowany głos mężczyzny i już wiedziałam, że to nie jest ojciec Jasia.

-Przepraszam, ale zaszła pomyłka. Chciałam dodzwonić się do pana Radosława W., ale poznaję po głosie, że połączyło mnie zupełnie z kimś innym. Jeszcze raz pana przepraszam za zamieszanie.

-Niech to pani powtórzy mojej żonie- odpowiedział pan Radek bis i oddał słuchawkę kobiecie. Nie było rady, musiałam wyjaśniać ten przedziwny zbieg okoliczności. Nie wiem do dzisiaj, czy mi pani uwierzyła. Dobrze, że Jaś pamiętał właściwy numer do taty. Zweryfikowaliśmy to, co miałam zakodowane w komórce. Jedna mała cyferka, a mogła stać się przyczyną wielkich komplikacji rodzinnych.

ilustracja: Max Ginsburg "the acceptance word"
http://www.ginsburgillustration.com

„Powędrujmy Mleczną Drogą... Ratuj super Nianiu!

      Mleczna Droga z oddali wygląda ślicznie i porywająco. Niestety, tylko z daleka, bo gdy się już na niej znajdziemy pełno tam ostrych głazów, odłamków skał i kamieni. Przyznam, że dzieci są wspaniałymi pacjentami. Wdzięcznymi, ale też trudnymi i wymagającymi. Przy pracy z nimi należy wykazać olbrzymią cierpliwość i konsekwencję. Wszystko byłoby o wiele prostsze, gdyby w gabinecie, wspólnie z nami, funkcjonowała super Niania. Co ciekawe, przydałaby się głównie do pracy z rodzicami, by swoich lęków i kompleksów nie przelewali na własne pociechy.

Gro rodziców fantastycznie współpracuje z nami, ale jest także wielu utrudniających nasze zadanie.

      Do gabinetu wchodzi czteroletni Piotruś. Witam się z nim i zapraszam „do windy” czyli na fotel, który powiezie go w górę. Chłopiec, zachęcony przeze mnie gestem, dziarsko zmierza do celu. Mama, zamiast obserwować chłopca podbiega do niego.

-Mamusia weźmie cię na kolana, synku.

-Myślę, że mógłby już usiąść sam- staram się zmienić rodzicielską decyzję.

-On się z pewnością będzie bał- orzeka mama, chociaż Piotruś nie wykazuje oznak lęku czy strachu. Wiedzie go ciekawość. Nie ma przecież żadnych doświadczeń, ani tych dobrych, ani złych.

-Chcę go ze wszystkim zapoznać.- podpowiadam mamie dziecka- Proszę się nie obawiać. Proszę zobaczyć, jakiego dzielnego ma pani synka.

Rodzic pod moim naciskiem kapituluje. Piotruś sadowi się sam na fotelu i jedziemy w górę. Mama staje obok.

-Tylko nic się nie bój, to nie będzie bolało!- mówi do dziecka. Chłopiec spogląda na nią pytającym wzrokiem, jakby chciał powiedzieć:”To mam się czegoś bać?”

Udało mi się odwrócić uwagę Piotrusia od roztrzęsionej mamy. Mamą zajęła się Lenka, rozmawiały o chłopcu. A on nie tylko zapoznał się ze sprzętem, ale także pozwolił na leczenie zęba i zszedł bardzo dumny z fotela.

      Ewka ma 8 lat. Zaniepokoiła mnie jej wymowa. Zwraca się do rodziców głosem dwu-,trzylatka, sepleni(?), a przecież chodzi już do szkoły. Czyżby nikt nie skierował dziecka do logopedy? Nagle dociera do mnie, że logopeda nie jest tu potrzebny, tylko super Niania dla Rodziców Ewy. To właśnie oni zwracają się do dziecka w taki sposób, a córka tylko im odpowiada. Ze mną rozmawia normalnie.

Ewka jest uparta. Postanowiła nie otwierać buzi. Na moje pytania i próby rozmowy odpowiada:

-Nie, bo nie!

Mimo wszystko staram się dziewczynce wyjaśnić po co przyszła i dlaczego to jest ważne. Przerywa mi jednak mama:

-Ewciu, jak otwozys buźkę dam ci 50 złotych

-Szto! Szto złotych!- odkrzykuje niegrzecznie Ewa

A mnie „krew zalewa”. Do zabiegu, ba, nawet do badania nie doszło.

Negocjacje między Ewą a jej rodzicami dalej trwały, już po wyjściu z gabinetu. Odwiedziła mnie po kilku miesiącach. Nie mam pojęcia czym ją przekupiono, ale tym razem, bez żadnych oporów, pozwoliła na przeprowadzenie zabiegu. Korupcja kwitnie od najmłodszych lat…

ilustracja: droga mleczna
http://www.eu.cyberdusk.pl/l_corner/zadanie.htm