„Na własnej skórze.”

     „A nie mówiłam?...” Tak właśnie chciałabym zakrzyknąć, ale tego nie zrobię. Nie przepadam za tym zwrotem. Odezwał się do mnie pan Mariusz. Jeżeli nie wiecie o kim mówię, odsyłam do postu pt.”Esteta”

Zaskoczył mnie tym, że tak szybko. Telefon odebrała Lenka.

- Tu mówi Mariusz K. Czy mogę umówić się na wizytę?

- Zawsze można umówić się na wizytę- rezolutnie odparła Lenka.

- No tak, ale ja muszę przeprosić panią doktor i nie wiem, czy zechce mnie przyjąć, bo będę miał olbrzymią prośbę.

- Wszystko zależy od tego, czego pan oczekuje, może ja oddam słuchawkę pani doktor- zadecydowała asystentka podając mi komórkę.

-Słucham.- odezwałam się krótko.

- Najpierw chcę panią przeprosić, że nie posłuchałem rady i wyglądało to tak, jakbym się na panią doktor obraził...- zaczął, ale mu przerwałam.

- Nie ma mnie pan za co przepraszać. Przedstawiłam tylko swoje zdanie. Wybór zawsze należy do pacjenta. Przecież mogłam się mylić. Proszę mi tylko powiedzieć, czy zrobił pan te korony?

- Nie. Zrobiłem jedną licówkę z boku, na próbę.

- I ten lekarz się na to zgodził? Na próbę?

- Tak. Ale nie wygląda najlepiej i źle się z nią czuję, przeszkadza mi. Nie ma dobrego kształtu. Inaczej to sobie wyobrażałem. Chciałbym, aby mi pani doktor coś z tym zrobiła, bo nie jestem zadowolony.

- Który ząb został pokryty licówką?

- Czwórkę wybrałem, bo chciałem zobaczyć, jak to będzie.

- I co ja mam z panem począć, panie Mariuszu? Zastanawiam się. Nie wiem, czy dobrze robię, że zgadzam się tym zająć. Muszę to najpierw zobaczyć, wtedy zadecyduję i poszukamy najlepszego rozwiązania. Daję panią Lenkę, uzgodni z panem termin wizyty.

     Pan Mariusz ustalał daty, a ja zatopiłam się w swoich myślach. Nie umiemy właściwie korzystać z rad. Nie uczymy się nigdy z cudzych doświadczeń, zawsze musimy sprawdzić na własnej skórze, choćby miało to nas kosztować wiele. A często nawet własne doświadczenia nie wystarczają, by drugi raz nie popełniać tych samych błędów. Czas zmienia nasze spojrzenie, ale i tak nie wiemy, czy jest ono właściwe, dopóki kropla nie spadnie właśnie na nas. Pan Mariusz nie jest wyjątkiem.

„Baśnie, bajki i bajeczki... czyli zaczarowany fotel.”

     Jednego, pięknego dnia usiadł na fotelu trzynastolatek. Gdy podchodziłam do niego zauważyłam, że macha ręką nad kubkiem z wodą, potem wykonuje też dziwne ruchy dłonią. Zaciekawiona spytałam:

- Jakieś czary uskuteczniasz?

- Nie, tylko opowiadali mi, że to niesamowity fotel. Mówili, że jak odpowiednio pomacham, to woda do kubka poleci, albo do spluwaczki. A wiertarka włączy się lub stanie. Sprawdzam.- poważnie odpowiedział podrostek.

- A kto tobie to opowiadał?- ciągnęłam temat zaintrygowana.

- Kolega, bo jego siostra tu była i mówiła coś o zaczarowanym fotelu, ale tu nic nie leci...- stwierdził zawiedziony.

- Myślę, że zapomniałeś o zaklęciu- zaczęłam się śmiać i widząc zdziwienie na twarzy chłopca wyjaśniłam mu te czary.- Zdradzę tobie tę tajemną wiedzę.

     Małym dzieciom bajki opowiadam. Oczywiście wszystko po to, by zachęcić je do współpracy. Jednym razem lecimy samolotem, innym płyniemy wielkim statkiem do krainy „Zębolandią” zwanej. Tam zagościli źli czarnoksiężnicy, Zęboból i Zębopsuj, którzy mają do pomocy złych „zębowych drwali”. Jesteśmy ekspedycją ratunkową dla Zębolandii. Razem z Wróżką Zębuszką przepędzamy niszczycieli. Specjalnymi odkurzaczami, które reagują na ruch ręki. Wypłukujemy ich zaczarowaną wodą z tajemniczego kubka, do którego ta woda dostaje się pod wpływem tajnych zaklęć i ruchów dłoni. Pomaga nam w tym Wodna Wróżka.

A tak na poważnie, to pani Lenka i ja dusimy w odpowiednim czasie na specjalne guziczki.

- Znasz już prawdę, ale proszę nie odczarowuj siostrze kolegi tego fotela, bo jest jeszcze mała- zwróciłam się do trzynastolatka.

- No jasne- odparł uśmiechnięty i zadowolony, że został dopuszczony do tajemnicy. Z nim umówiłam się tylko, że gdyby chciał przerwać zabieg podniesie lekko dłoń, a turbina zrobi „stop”, już bez czarów.

     Najfajniejsze jest to, że niektórzy z moich „stałych”, dorosłych pacjentów, którymi zajmuję się od czasu, gdy byli jeszcze dziećmi, nadal dają mi sygnał dłonią. Przyzwyczajenie jest jednak drugą naturą człowieka, a oni twierdzą, że ten fotel pozostał w ich świadomości czarodziejskim na zawsze. 

"Placebo i siła sugestii"

   Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo zależy od nas samych, ile czujemy i jak odczuwamy zabiegi, zarówno leczenie zęba, jak i jego usunięcie. Nasze psychiczne nastawienie jest tu najistotniejszym punktem. Jeżeli ktoś zakłada, że będzie odczuwał ból, to z pewnością tak się stanie. Poziom stresu, lęku przed wizytą i w jej trakcie ma olbrzymie znaczenie. Zrozumiałam to zaraz na początku mojej zawodowej kariery. Pracowałam już rok.

Starszy, doświadczony kolega poprosił mnie, bym na chwilę zastąpiła go. On w tym czasie był w innym gabinecie, ale w tej samej przychodni. Zgodziłam się z ochotą, bo ćwiczenie czyni mistrza. Im więcej pracy, im więcej różnych przypadków i sytuacji, tym lepiej.

Na dodatek towarzyszyły mi dwie asystentki. Ta kolegi i moja. Przyjęcia szły bardzo sprawnie, aż...

-Następny proszę- zawołała pani Ania. Weszła młoda kobieta. Obrzuciła wzrokiem gabinet.

-A pana doktora nie ma?- zapytała z niepokojem

-Jest pani doktor- odpowiedziała Lenka

-W czym mogę pomóc?- stanęłam przy fotelu.

-Mam zęba do usunięcia, pan doktor tak powiedział na ostatniej wizycie, dzisiaj miał go usuwać.-zrelacjonowała pacjentka

-Nie ma sprawy, usuniemy.- z uśmiechem odpowiedziałam, ale kobieta patrzyła nieufnie. Przeprowadziłam wywiad, obejrzałam zęba i podałam znieczulenie. Próbowałam nieudolnie nawiązać bliższy kontakt z pacjentką, by zmniejszyć jej strach. Odczekałyśmy odpowiednią ilość czasu i sprawdzać zaczęłam, czy jest porządnie znieczulone miejsce zabiegu. Pacjentka nadal czuła, twierdziła, że nic nie mrowieje, nic nie drętwieje. Dodałam jeszcze środka znieczulającego inną metodą. Nadal bez efektu. Sadystą nie jestem (chociaż wszyscy tak kojarzą mój zawód), nie będę rwała zęba, gdy pacjent wszystko czuje. Nie mogłam zrozumieć, jak to się dzieje, podałam przecież zgodnie ze sztuką i tyle środka ile powinnam. Mój brak doświadczenia sprawił, że nie wiedząc co robić w takiej sytuacji złapałam za telefon i poprosiłam starszego kolegę, by wrócił do gabinetu na moment. Wrócił błyskawicznie.

-Co się dzieje?- zapytał pacjentki

-Wszystko czuję- odparła

-Ile podałaś?- rzucił do mnie, a ja pokazałam ampułki po środku znieczulającym, który właśnie podałam. Wtedy pan doktor zwrócił się do swojej asystentki

- Pani Aniu, poproszę to co zwykle, w takich przypadkach.

Spojrzałam na panią Anię i zrobiłam wielkie oczy. Pan doktor zrobił jeszcze jeden zastrzyk. Po chwili wykonał zabieg.

-Tak się bałam, ale nic nie czułam. Pan doktor to potrafi znieczulić.- z ulgą skomentowała pacjentka.

-Już dobrze, dobrze- odparł kolega i poleciał dalej, a ja stałam oniemiała. Bo tak na dobrą sprawę, środkiem znieczulającym dla tej pacjentki stał się sam pan doktor. Lekiem, który dostrzykiwał była woda do iniekcji, czyli placebo.                       

   Przekonałam się, że siła sugestii jest ogromna. Nauczyłam się wtedy, że najważniejsze w relacjach pacjent- lekarz jest wzajemne zaufanie i zrozumienie.

I nad takim układem muszą pracować obie strony. To tak, jak w małżeństwie, bo „w tym cały jest ambaras, aby dwoje chciało naraz.”

   Teraz, po latach, wypracowałam sobie własny styl porozumiewania się z pacjentami. Skutecznie zwalczamy strach i lęki. Mamy też o wiele więcej możliwości niż ćwierć wieku temu. Ot, choćby zestawy do iniekcji bezigłowych, czy karpule (na zdjęciu) i bardzo delikatne i cieniutkie igły, dzięki którym ukłucie mniej boli niż ukąszenie komara. Strach ma zawsze wielkie oczy. Nie warto się bać.

„Między ustami a brzegiem spluwaczki”

    Między ustami a brzegiem spluwaczki dzieje się bardzo wiele. Jaka to dziwna „machina”. Wszystko jest zautomatyzowane. Niestety, pacjenci nagminnie łapią za rurkę, z której płynie woda opłukująca brzegi, sądząc, że jest to „włącznik” kraniku pod którym stoi kubek. Zazwyczaj robią to, gdy myślą, że my tego nie widzimy. Czasem rzeczywiście nie jesteśmy w stanie zauważyć i wtedy, po włączeniu spłukiwania, woda zamiast obmywać miskę leje się na podłogę gabinetu. Przy okazji można się załapać na prysznic, bo to działa, jak trąba słonia, który w zoo oblewa podglądaczy.

     Pewnego razu zszokowała nas reakcja na hasło:

-Proszę wypłukać usta- powiedziałam i po chwili moje oczy zrobiły się okrągłe.

Pacjent, zamiast sięgnąć po kubek z wodą, schylił się nad miską spluwaczki i próbował wlać sobie wodę do ust z tej rurki do obmywania brzegów muszli.

     Wreszcie technika płukania ust. Już dawno odgrażałam się, że napiszę o tym książkę, bo bogactwo sposobów płukania i plucia jest powalające. Są odzwierciedleniem charakterów, osobowości. Mamy leniwców, którzy wodę wlewają do ust i czekają, kiedy sama wyleci. Są cholerycy, którzy płuczą głośno i zamaszyście, po czym z impetem i siłą wodospadu wypuszczają strumień wody, a wtedy Lenka odskakuje szybko, by nie zostać oplutą. Są tacy, którzy płuczą tak, jakby płukali gardło, a nie jamę ustną. Robią to z takim typowym gulgotaniem- grrr...

     Inni przypominają mi swoim pluciem babcię, która spryskiwała bieliznę przed prasowaniem, gdy żelazka miały dusze i nie posiadały jeszcze nawilżaczy. Są też fani tzw. małych kroków, czyli wypuszczają po kropelce.

    Osobną grupę stanowią dzieci. Nauczyłam się jednego. Zawsze, na pierwszej wizycie dziecka robię szczegółowy instruktaż, skąd bierze się wodę do płukania i przede wszystkim, gdzie się ją wypluwa. Przy dorosłych zakładam, że wiedzą. Ale czy na pewno? Otóż niedawno zaskoczył mnie 30-letni pacjent pytaniem:

-Gdzie mam wypluć?- Na szczęście zapytał przed nabraniem wody do ust. Inny po prostu połknął wodę, bo nie zdążyłam mu pokazać, gdzie ma się nadmiaru pozbyć. Wodnych przygód jest bez liku, bo z ust do brzegu spluwaczki wiedzie bardzo długa, najeżona przeszkodami droga.