„Pierwsza lekcja”

     Pewien temat opracowałam już bardzo dawno temu. Przed jego publikacją powstrzymywało mnie stare polskie porzekadło: „nie wywołuj wilka z lasu”. Niech sobie w tym lesie siedzi. Postawa Japończyków, którzy zachowują zimną krew w skrajnych sytuacjach, takich nie do przewidzenia, bardzo mi zaimponowała. Też chciałabym tak umieć (ja tu o tej „zimnej krwi”). Trudno porównywać tsunami i trzęsienia ziemi do stanów nagłych w gabinecie, ale wierzcie mi, że dla lekarza czy pacjenta, który właśnie traci przytomność albo mdleje, jest to także skrajne, graniczne wydarzenie. Każdy lekarz teoretycznie jest przygotowany na to, by udzielić odpowiedniej pomocy medycznej. I jej udziela, gdy jest konieczna. Najczęściej z takimi stanami stykają się lekarze ratownictwa medycznego, lekarze oddziałów intensywnej opieki medycznej, anestezjolodzy, chirurdzy- to właściwie jest ich chleb powszedni. W innych specjalnościach o wiele rzadziej zdarzają się nagłe stany. Stomatolodzy spotykają się głównie z omdleniami, ale bywają też poważniejsze sytuacje.      

    W swojej zawodowej karierze miałam dwa takie przypadki. Jeden trafił mi się na samym początku mojej przygody ze stomatologią, jakieś dwadzieścia pięć lat temu. Był jak prawdziwy chrzest, a ja byłam mokrusieńka. Pamiętam to jednak tak, jakby to było wczoraj. Był dzień wolny od pracy. Do mieszkania trafił mężczyzna, który poprosił mnie o pomoc. Byłam umówiona z koleżanką, ale szybko zawiadomiłam ją, że spóźnię się trochę. Poszliśmy do gabinetu. Jak zwykle wykonałam badanie stomatologiczne, postawiłam diagnozę: ząb do usunięcia. Przeprowadziłam rutynowy wywiad, znieczuliłam. Nic się nie działo złego.           Usunęłam zęba. Wyszedł jak z masła. Sięgnęłam po tampony. Sama byłam, więc nie miał mi ich kto podać. Gdy odwróciłam się do pacjenta ze zdziwieniem stwierdziłam, że nie ma go na fotelu. To były ułamki sekund. Pacjent leżał na podłodze. Zsunął się z fotela. Natychmiast przystąpiłam do wszystkich koniecznych czynności i dodatkowo zaczęłam się modlić o to, by ktoś, chociaż przypadkiem, zajrzał do gabinetu, bo byłam tam sama z nieprzytomnym pacjentem. Wybór trudny. Być przy nim, czy przerwać czynności i biec po pomoc. Właśnie biec, bo komórek wtedy nie było! Stacjonarne telefony mieli zakładać na osiedlu dopiero za kilka miesięcy. W pobliżu gabinetu stała tylko budka telefoniczna. Co mówi na to Hipokrates? Nie wiem, czy przewidywał takie sytuacje. Opatrzność jednak czuwała nade mną, koleżanka zaniepokojona moją długą nieobecnością zajrzała do gabinetu. Zostałam przy pacjencie, a ona dzwoniła z budki na Pogotowie Ratunkowe. Działałam jak maszyna. Wykonywałam czynności automatycznie, jednak nie nazwałabym tego „zimną krwią”, myślałam, że serce wyskoczy ze mnie i stanie obok. Pacjent zdążył odzyskać przytomność nim pomoc przybyła, ze mnie lały się siódme poty. Dobrze, że zawału nie dostałam. Czy to był pech, czy szczęście?

     Wszystko to stało się przez jedną małą kroplę krwi na języku! Pacjent miał „hobby”. Zawsze „robił odjazd”, gdy zobaczył lub poczuł krew. Niestety nie poinformował mnie o tym wcześniej, nie uprzedził. Dostałam pierwszą lekcję. Już nigdy potem nie pracowałam sama. Zawsze towarzyszyła mi asystentka. No i założyli telefony! A teraz na szczęście są komórki.

„Dentyści dentystom leczą zęby”

     Pacjenci często zadają mi pytanie takiej treści:

- A kto pani doktor leczy zęby?

- Koledzy- odpowiadam- głównie koledzy dentyści.

O wyjątkowych sytuacjach już raczej nie wspominam swoim pacjentom, chociaż bywały nagłe przypadki, tu przyznaję się bez bicia, gdy sama sobie udzielałam pomocy. Zakładałam sobie opatrunki czy podawałam sobie znieczulenie, by dotrwać do wizyty właściwej. Mniej boli, gdy sami siebie szczypiemy, niż gdy nas ktoś szczypie. Takich scen nie powstydziłby się Rowan Atkinson i z lubością opisałby je Woody Allen. Mnie brakuje wtedy rąk, i nawet dłonie Lenki są mało przydatne, bo trzęsą się ze śmiechu wraz z całą osobą mojej asystentki. Jednak w 99,9% przypadków to dentyści dentystom leczą zęby. Stomatolog na fotelu jest bardzo szczególnym pacjentem.

     Jedni są odważni i charakteryzują się postawą Stefcia Burczymuchy, „ja niczego się nie boję, choćby niedźwiedź to dostoję”... Drudzy są najbardziej bojaźliwymi z bojaźliwych. Nie ma co ukrywać, to trudni pacjenci. Głównie dlatego, że próbują nie wychodzić z roli lekarza prowadzącego, starają się kierować rękami dentysty wykonującego zabieg.

Kiedyś, dużo starsza ode mnie koleżanka siadając na fotel zaordynowała:

- Bez wiercenia proszę, zakleić i już.

- Ależ pani doktor, ja tak nie mogę. Trzeba oczyścić ubytek.- protestowałam.

- Nic mi nie będzie. Nie lubię wiercenia- oświadczyła.

- A kto je lubi? Tak troszeczkę jednak muszę- przekonałam ją z trudem.

     Nie tylko ja próbowałam udzielać samej sobie pomocy. Któregoś dnia dotarła do mojego gabinetu pani doktor, która podjęła próbę usunięcia sobie zęba. Niesamowita kobieta, nie odważyłabym się wykonywać takiego zabiegu. Pani doktor zaryzykowała, ale niestety, nie dała rady.

- Nadwichnęłam sobie czwórkę, skurczybyk nie wyszedł- powiedziała siadając na fotel

Dodałam więc znieczulenia i skończyłam usuwanie. Podziwiałam desperację i odwagę pani doktor.

     Inny przypadek, który dostarczył mi traumatycznych przeżyć zdarzył się dawno temu. Było to w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Pewna pani doktor, będąca już na emeryturze, zszokowała mnie i chyba lekko przeraziła (bo sama należę do tych bojaźliwych). Miała ząb do leczenia kanałowego. Usunięcie miazgi zęba to nieprzyjemny zabieg.

-Proszę znieczulenie- zwróciłam się do Lenki, by przygotowała strzykawkę.

- Boże broń, nie chcę żadnego znieczulenia- oświadczyła pacjentka

- Ależ pani doktor, przecież pani wie, to jest przykre- podjęłam negocjacje- nie chcę być sadystą.

- To nie jest takie straszne. Moi pacjenci to wytrzymują, to i ja wytrzymam- usłyszałam w odpowiedzi.

Żadne prośby nie przyniosły rezultatu. Ze łzami w oczach prosiłam pacjentkę o to, bym mogła podać jej znieczulenie. Była nieprzejednana i twarda, jak skała. Musiałam wykonać zabieg bez środków znieczulających. Śmieszne, ale to ja się bardziej bałam i trzęsłam niż pani doktor będąca pacjentką. Jak żywe stanęły mi przed oczami sceny z mojego dzieciństwa! Bo dentysta, gdy byłam uczniem podstawówki, kojarzył mi się z najgorszym katem, właśnie przez takie zabiegi. Pomyślałam wtedy sobie, że w życiu nie usiadłabym do niej na fotel. Nie przeżyłabym tego, a ona ani drgnęła. Co za kobieta!

     Ten post uświadomił mi, że chyba nadszedł moment, bym znów wybrała się na kontrolę swojego uzębienia do kolegi. Trzymajcie kciuki! Gdy siądę mu na fotel moje myśli powędrują bardzo daleko. I cały czas będę sobie przypominała to wspaniałe uczucie, które zawsze towarzyszy mi, gdy już opuszczam gabinet- uczucie zwycięstwa nad samym sobą i strachem, który większości z nas nie jest obcy w takich sytuacjach.

Ps. Dzisiaj wszyscy żyją Japonią. To wstrząsające. Najgorsza jest bezsilność i niemożność, a wobec praw natury jesteśmy bezsilni. Nasze myśli biegną do Kraju Kwitnącej Wiśni. Gdybyż tak można było zatrzymać tsunami.

„Pędziwiatr”

     Pamiętacie bajkę o nieuchwytnym strusiu? Zawsze było mi żal kojota, był taki zdesperowany, a sympatyczny „Pędziwiatr” bywał wkurzający. Hm... niektórzy pacjenci przypominają mi tego ptaszka. Wpadają do gabinetu, jak po ogień. 

     Jednego „Pędziwiatra” udało mi się nawet oswoić. Z reguły pani Halinka przychodziła do gabinetu w środku dnia. Jeżeli w poczekalni, lub na fotelu w gabinecie siedziała choć jedna osoba, nasz „Pędziwiatr” prosił panią Lenkę o przesunięcie terminu wizyty. I tak, z tygodnia na tydzień, pani Halinka stawała się nieuchwytnym celem. W końcu wpadłam na pomysł, by przychodziła jako pierwsza. I udało się. Wchodziła i od razu siadała na fotel. Swój pośpiech wyjaśniła słowami:

- Nie mogę czekać ani minuty, bo wtedy strach mnie paraliżuje tak mocno, że nie umiem powiedzieć, jak się nazywam. Muszę wejść i od razu siadać na właściwym miejscu, wtedy nie zdążę się bać. Zawsze znajdę tysiąc przyczyn, dla których nie mogę usiąść w poczekalni.

- No to wymyśliłyśmy, jak pokonać tego potwora- uśmiechnęłam się i szybko zabrałam się za zabieg, by nie znalazła kolejnego powodu na odkładanie nieuniknionego.

     Inny „Pędziwiatr” czekał niby cierpliwie przemierzając poczekalnię, w tę i z powrotem. Słyszałyśmy zawsze w gabinecie jego miarowy krok. I jemu zaproponowałyśmy wizyty tak, by wchodził jako pierwszy i nie musiał czekać chodząc ani minuty, bo w czasie pracy nie da się przewidzieć idealnie, ile dany zabieg będzie trwał. Staramy się być punktualne, ale czasem parę chwil trzeba poczekać na kanapie w poczekalni.

     Co zrobić z pacjentami, którzy wpadają do gabinetu, śpieszą się, bo za moment wyjeżdżają i wszystko chcą załatwić na jednej wizycie, a mają nie jednego, ale kilka zębów do leczenia? Gdyby jeszcze wcześniej, umawiając się, wspomnieli o tym, to można przewidzieć i zapisać więcej wizyt lub zrobić je dłuższe, ale tak? Tłumaczą się najchętniej, że to przecież takie niewielkie dziurki... To, że wiedzieli o wyjeździe miesiąc albo dwa wcześniej też nie ma znaczenia, bo nie pomyśleli, że na leczenie potrzebny jest czas.

Post krótki, bo o Strusiu Pędziwiatrze. Dziś jest tu, jutro tysiące kilometrów stąd. Jak to Pędziwiatr. Trudno go dogonić. 

„Mózg staje”

     W krótkiej przerwie, między jednym sprawozdaniem, a drugim, wróćmy do naszej „tajemniczej jamy”. Ciągle zastanawia mnie, czy umiemy żartować, czy znamy się na powiedzonkach i dowcipach?

     Śmieszne opowieści i żarty to jeden ze sposobów na rozładowanie stresu i metoda na uśmierzenie bólu. Często stosujemy, ale tylko takie żarty, które nie mają tej odwrotnej strony medalu. Nie ma ofiar. Czasem tylko wynikają śmieszne sytuacje, jeżeli dowcip czy powiedzonko zostaną źle zrozumiane. Wiadomo, każdy przeżywa wizytę u dentysty. No, może nie generalizujmy i powiedzmy, że prawie wszyscy umieramy ze strachu, zostawiając ułamek procenta tym supermenom, którzy się nie boją żadnych lekarzy i kuracji. W każdym razie ten pacjent bał się bardzo. Zabiegi jednak przebiegały pomyślnie i mężczyzna powoli przyzwyczajał się do wizyt. Gdy leczenie dobiegało już końca powiedział:

- Na ostatniej wizycie postawię paniom kawę, z wdzięczności, że przestałem się bać.

- My pijamy tylko z ekspresu- zażartowała sobie Lenka.

- Nawet polubiłem chodzenie do dentysty- dodał pan Adam- zrozumiałem, tylko z ekspresu.

Wkrótce nadszedł czas ostatniego spotkania. Nasz pacjent wszedł do gabinetu dźwigając olbrzymią paczkę.

- Ekspres do kawy przyniosłem- powiedział z dumą. Byłam niewyobrażalnie zaskoczona.

- Ależ my nie możemy tego od pana przyjąć- na serio się wystraszyłam, że pacjent wykosztował się na prezent z powodu durnego żartu.

- Proszę się nie martwić, ja nie chcę tego paniom dać. To nie jest łapówka. Przyniosłem swój używany, żebyście zaparzyły sobie kawę tak, jak lubicie. Potem go zabiorę.

No „złapał Kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za łeb trzyma.” Śmiałyśmy się długo i serdecznie. To pan Adam zrobił nam numer.

     Kolejna pacjentka też dostarczyła nam niesamowitych przeżyć. Trzeba bardzo uważać na to, co i kiedy się mówi, nawet żartując. Ale pisałam już o tym. Przeprowadzałam rutynowy wywiad. Kobieta niedawno przeszła poważniejszy zabieg na szczęce. Zapytałam, czy nie było żadnych powikłań.

- Powikłania? Były a jakże- odparła z przejęciem pacjentka.

- Jakie powikłania?- żywo zareagowałam.

- Mózg mi się zatrzymał- spokojnie odpowiedziała, zerkając jaką reakcję wywoła u nas taka informacja.

- Jak to mózg się pani zatrzymał?- byłam zaskoczona odpowiedzią.- Zabieg był wykonywany w znieczuleniu miejscowym?

- Tak. I wszystko słyszałam. Jak dotarli do tej zmiany, którą mieli usuwać pan chirurg wyraźnie powiedział: „Zmiany, że mózg staje” - relacjonowała kobieta.

- Ach! Już się wystraszyłam – uśmiechnęłam się i wyjaśniłam pacjentce- a to było takie powiedzonko. Oznaczało tylko, że zmiana jest bardzo duża.

     Musk staje, jakby powiedziała Signe.

„Wbrew woli. Czy można pokonać strach?"

    W poczekalni hałas, jakiś płacz, krzyki. Wybiegamy z Lenką z gabinetu.

- Co się dzieje? Dlaczego pan tak ciągnie to dziecko!- wołam widząc mężczyznę szarpiącego się z ośmioletnim chłopcem.

- Narzeka, że boli go ząb, a nie chce iść do dentysty, ale ja mu pokażę kto tu rządzi- wykrzykuje tatuś i dalej na siłę wciąga chłopca w głąb poczekalni.

- Ale to nie jest metoda- stanęłam między chłopcem a ojcem dziecka, a mały szybko ukrył się za mnie- muszę z panem chwilę porozmawiać! Jak masz na imię?- zwróciłam się do małego.

- Sebastian- szlochając odpowiedział chłopiec

- Usiądź tu na chwilkę, tata zaraz wróci- powiedziałam wskazując miejsce dziecku.

    Mały uspokoił się trochę, a ja, za drzwiami gabinetu, przeprowadziłam krótką rozmowę z ojcem Sebastiana. Przekonałam tatę chłopca do współpracy. Potem zaprosiłam do gabinetu dziecko. Weszło niechętnie.

- Sebastianie, nikt tu niczego nie będzie tobie robił na siłę, wbrew twojej woli. Chcę tylko z Tobą porozmawiać- zaczęłam nawiązywać kontakt z dzieckiem.

- Ale ja się boję- powtarzał, jak mantrę malec.

- Wiem. I dlatego najpierw porozmawiamy.

    Dowiedziałam się czego Sebastian boi się najbardziej, potem zapoznałam go z topografią gabinetu, na końcu tego spotkania „pofruwaliśmy” na fotelu i co najważniejsze chłopiec pokazał mi ten bolący ząb. Na szczęście to nic poważnego, więc mogliśmy pracę nad zębem odłożyć do następnej wizyty. Istotne jest to, że rodzic Sebastiana nie przeszkadzał nam w nawiązaniu bliskich relacji i wykazał się godną podziwu cierpliwością. Następna wizyta przebiegała już idealnie, od samego wejścia Sebastiana do poczekalni, aż do jego wyjścia z gabinetu. Mnie spotkała nagroda, słowa, którymi obdarował mnie chłopiec, gdy skończyliśmy zabieg:

- Ale jazda! To wcale nie było straszne. Było „zajefajnie”. Nawet mi się spodobało...- Sebastian mówił to ze zdziwieniem.

    Dla mnie najistotniejszy był fakt, że opanowaliśmy z dzieckiem jego strach, bo z dziećmi trzeba dużo rozmawiać, a przede wszystkim wiele tłumaczyć. To powinno należeć do zadań rodziców (przydałyby się szkoły dla rodziców i dziadków!), ale czasem musi to za nich zrobić dentysta. W każdym razie NIC NA SIŁĘ! Takich podobnych zdarzeń w mojej praktyce mam wiele. Wbrew woli nikt nigdy nikogo nie wyleczył. Z żadnej choroby. Przy każdej terapii musi istnieć współpraca i wzajemne zrozumienie między pacjentem a lekarzem. Powinni stanowić jedną drużynę, po tej samej stronie boiska, bo to choroba jest przeciwnikiem, którego muszą wspólnie pokonać. 

ilustracja: z reklamy oferty pracy :)

"Placebo i siła sugestii"

   Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo zależy od nas samych, ile czujemy i jak odczuwamy zabiegi, zarówno leczenie zęba, jak i jego usunięcie. Nasze psychiczne nastawienie jest tu najistotniejszym punktem. Jeżeli ktoś zakłada, że będzie odczuwał ból, to z pewnością tak się stanie. Poziom stresu, lęku przed wizytą i w jej trakcie ma olbrzymie znaczenie. Zrozumiałam to zaraz na początku mojej zawodowej kariery. Pracowałam już rok.

Starszy, doświadczony kolega poprosił mnie, bym na chwilę zastąpiła go. On w tym czasie był w innym gabinecie, ale w tej samej przychodni. Zgodziłam się z ochotą, bo ćwiczenie czyni mistrza. Im więcej pracy, im więcej różnych przypadków i sytuacji, tym lepiej.

Na dodatek towarzyszyły mi dwie asystentki. Ta kolegi i moja. Przyjęcia szły bardzo sprawnie, aż...

-Następny proszę- zawołała pani Ania. Weszła młoda kobieta. Obrzuciła wzrokiem gabinet.

-A pana doktora nie ma?- zapytała z niepokojem

-Jest pani doktor- odpowiedziała Lenka

-W czym mogę pomóc?- stanęłam przy fotelu.

-Mam zęba do usunięcia, pan doktor tak powiedział na ostatniej wizycie, dzisiaj miał go usuwać.-zrelacjonowała pacjentka

-Nie ma sprawy, usuniemy.- z uśmiechem odpowiedziałam, ale kobieta patrzyła nieufnie. Przeprowadziłam wywiad, obejrzałam zęba i podałam znieczulenie. Próbowałam nieudolnie nawiązać bliższy kontakt z pacjentką, by zmniejszyć jej strach. Odczekałyśmy odpowiednią ilość czasu i sprawdzać zaczęłam, czy jest porządnie znieczulone miejsce zabiegu. Pacjentka nadal czuła, twierdziła, że nic nie mrowieje, nic nie drętwieje. Dodałam jeszcze środka znieczulającego inną metodą. Nadal bez efektu. Sadystą nie jestem (chociaż wszyscy tak kojarzą mój zawód), nie będę rwała zęba, gdy pacjent wszystko czuje. Nie mogłam zrozumieć, jak to się dzieje, podałam przecież zgodnie ze sztuką i tyle środka ile powinnam. Mój brak doświadczenia sprawił, że nie wiedząc co robić w takiej sytuacji złapałam za telefon i poprosiłam starszego kolegę, by wrócił do gabinetu na moment. Wrócił błyskawicznie.

-Co się dzieje?- zapytał pacjentki

-Wszystko czuję- odparła

-Ile podałaś?- rzucił do mnie, a ja pokazałam ampułki po środku znieczulającym, który właśnie podałam. Wtedy pan doktor zwrócił się do swojej asystentki

- Pani Aniu, poproszę to co zwykle, w takich przypadkach.

Spojrzałam na panią Anię i zrobiłam wielkie oczy. Pan doktor zrobił jeszcze jeden zastrzyk. Po chwili wykonał zabieg.

-Tak się bałam, ale nic nie czułam. Pan doktor to potrafi znieczulić.- z ulgą skomentowała pacjentka.

-Już dobrze, dobrze- odparł kolega i poleciał dalej, a ja stałam oniemiała. Bo tak na dobrą sprawę, środkiem znieczulającym dla tej pacjentki stał się sam pan doktor. Lekiem, który dostrzykiwał była woda do iniekcji, czyli placebo.                       

   Przekonałam się, że siła sugestii jest ogromna. Nauczyłam się wtedy, że najważniejsze w relacjach pacjent- lekarz jest wzajemne zaufanie i zrozumienie.

I nad takim układem muszą pracować obie strony. To tak, jak w małżeństwie, bo „w tym cały jest ambaras, aby dwoje chciało naraz.”

   Teraz, po latach, wypracowałam sobie własny styl porozumiewania się z pacjentami. Skutecznie zwalczamy strach i lęki. Mamy też o wiele więcej możliwości niż ćwierć wieku temu. Ot, choćby zestawy do iniekcji bezigłowych, czy karpule (na zdjęciu) i bardzo delikatne i cieniutkie igły, dzięki którym ukłucie mniej boli niż ukąszenie komara. Strach ma zawsze wielkie oczy. Nie warto się bać.

"Sen Lenki"

 

   Zwykle nasi pacjenci umawiani są na godziny, nie czekają zbyt długo w kolejce przed gabinetem. Po prostu, jeżeli przychodzą na czas, to w ciągu 5-10 minut od wejścia do poczekalni są proszeni do gabinetu. Czasami jednak zdarza się „poślizg”. Głównie z powodu dodatkowych, tzw. „bólowych” pacjentów, lub gdy któryś z umówionych spóźni się mocno. Niestety, bywają też okresy, w których gabinet przeżywa prawdziwe oblężenie. Przede wszystkim przed Świętami i bardzo długimi weekendami. Uwijamy się, jak w ukropie, a i tak spóźnienie jest nawet dwugodzinne. Ludzie czekają cierpliwie, bo boją się dni wolnych. Wtedy nigdzie nie można znaleźć pomocy. Najbliższa w odległym mieście wojewódzkim. Dobrze mają mieszkańcy dużych aglomeracji. To wina złej organizacji ochrony zdrowia, ale nie o tym są opowieści z tajemniczej jamy (chociaż czasem korci mnie, by przedstawić własną koncepcję organizacji ochrony zdrowia w naszym kraju). Wróćmy więc do gabinetu. Po jednym z takich przedświątecznych okresów Lenka, wchodząc do pracy, od progu woła do mnie:

-Pani doktor, ależ miałam sen! Byle tylko się nie sprawdził, bo byłam w nim okropnie złą kobietą.

-To niemożliwe, ty jesteś aniołem Lenko- odpowiadam jej ze śmiechem- nigdy nie uwierzę w taką metamorfozę.

-Naprawdę byłam, jak wścieklica- zaczęła opowieść Lenka. -Śniło mi się, że przyjmowałyśmy bez żadnej przerwy cały dzień. Gdy już miałyśmy wychodzić po pracy do domu i otworzyłyśmy drzwi do poczekalni aż nas „zamurowało”. Była pełna poczekalnia ludzi. Nie siedzieli. Wszyscy stali upakowani, jeden obok drugiego.

-Czego chcecie, ludzie! Czyście zwariowali?- pytałam ich, a oni milczeli. Tylko tak na mnie błagalnie patrzyli. Zaczęłam krzyczeć ze złości i bezsilności:

-Czy wy myślicie, że my jesteśmy woły robocze? Ileż można pracować? Pani doktor już pada, ja też ledwie ciągnę, idźcie stąd.- A oni ani drgnęli. Dalej stali i patrzyli. Złapałam wtedy panią za rękę i szybko pociągnęłam do gabinetu. Zamknęłyśmy drzwi do poczekalni i zaczęłyśmy wychodzić cichuteńko oknem. Potem biegłyśmy jakąś leśną drogą. I pani zaczęła się unosić. A ja z panią, bo trzymała mnie pani za rękę. Leciałyśmy. To było super, chociaż bałam się bardzo. Ale ludzie z poczekalni zamienili się też w latające stwory i zaczęli nas gonić. Poczułam powiew powietrza i obudziłam się. Byłam cała spocona. Serce waliło mi jak młotem. No i pomyślałam, że dzisiaj to będzie „kanał”. Inni mają takie piękne sny, a mnie musiał się horror przyśnić.

-Sen-mara Lenko. Nie musi się ziścić- zaczęłam się śmiać- wiesz, ostatnio naprawdę dużo pracowałyśmy, stąd ten koszmar, dzisiaj powinno być już spokojniej, normalniej.

   I rzeczywiście nie było źle. Teraz, za każdym razem, gdy robi się tłok w poczekalni, obie śmiejemy się, że Lenka wyjdzie do pacjentów i wykrzyczy im, że nie jesteśmy „wołami”, bo może o tym nie wiedzą. A potem polecimy w obłoki.

"Mrówki i kleszcze oraz chochliki."

  W naszym języku słowa mają tyle znaczeń, że nic dziwnego,że często powstają nieporozumienia. Gdy dodamy do tego język gwarowy czy żargon, to wychodzi niezły bigos. Trzeba bardzo uważać na to, co(?), jak(?) i do kogo(?) się mówi. W gabinecie dodatkowo dochodzi stres i trudno jest go rozładować.

  Miałam właśnie usunąć sześciolatce mlecznego zęba. Wiadomo, że muszę znieczulić dziecko przed zabiegiem. Koniecznie należy opowiedzieć dziecku, co będzie odczuwało po podaniu środka znieczulającego. Nie wolno mówić , że nic nie będzie czuło, bo to prawdą nie jest. Dotyk, mrowienie przecież się czuje.

-Będziesz czuła takie chodzące mróweczki- mówię- ale to tak ma być!

-A czy one mnie nie zjedzą?- z niepokojem zapytała mała

-Nie...-roześmiałam się i spróbowałam inaczej określić to uczucie, które miało znieczuleniu towarzyszyć. Zabieg zakończył się sukcesem.

-To nic nie bolało, tylko te mróweczki biegały jak szalone!- stwierdziła dziewczynka schodząc już z fotela.

Roześmialiśmy się wszyscy. Że biegały mrówki, to wiadomo, ale żeby od razu "jak szalone"?

  Po chwili Lenka prosi kolejnego pacjenta. Badanie. Diagnoza. Znów będzie ekstrakcja.

-No to robimy okład z kleszczy?- pyta mnie Lenka co, w stomatologicznym żargonie oznacza usunięcie zęba.

-Niestety, musimy- odpowiadam asystentce

-Przepraszam- wtrąca pacjent- a gdzie pani doktor te kleszcze hoduje?

Patrzę na mężczyznę i zastanawiam się, czy on żartuje, czy może poważnie mnie pyta. Mina pacjenta wskazuje jednak na powagę sytuacji. Rany! Człowiek pomyślał, że mam tu jakieś żywe kleszcze w gabinecie.

- W autoklawie je trzymam- odpowiadam i z uśmiechem dodaję-to są takie narzędzia! Niech się pan nie boi, żadnych żywych "stworów" nie będzie. To nasze narzędzia mają tylko takie dziwne nazwy. Posiadamy też kozie stópki, sierpy i motyczki, mamy szczurze ogonki i jeszcze wiele śmiesznych nazw mogę wymienić.

  A chochliki? To historyjka, która wydarzyła się w zaprzyjaźnionym gabinecie. Pan doktor badał w nim dziewięcioletniego, bardzo żywego chłopca. Mały wszystkiego był ciekaw i wiercił się niespokojnie. Mama strofowała dziecko.

- Ma chochliki w oczach- rzekł pan doktor

-Jezus Maria! Co on takiego ma w oczach? To coś poważnego doktorze?- wykrzyknęła mama małego pacjenta

-Spokojnie- roześmiał się pan doktor- to tylko tak się mówi, to nie jest żadna choroba, ani wada. Raczej zaleta.

  A swoją drogą cały czas zastanawiam się jak CHOCHLIK wygląda? Czy podobny jest bardziej do Elfa czy może Gnoma? Moje dzieci (te gabinetowe) twierdzą, że Chochlik przypomina Czupurka.

ilustracja:
http://smieszne-zdjecia.panicz.com/grafika-rysunki/

„Stary niedźwiedź mocno śpi... ciii.”

    Któż z nas nie zna tej zabawy? A spać można wszędzie. Nawet na fotelu stomatologicznym. Niemożliwe? Możliwe i prawdziwe. Pewnego dnia odbudowywałam pacjentowi zęba z przodu. W trakcie zabiegu pacjent przymknął powieki. Światło lampy stomatologicznej powoduje, że wielu ludzi woli zamknąć oczy, więc mnie to nie zdziwiło, robiłam swoje. Nagle potężne chrapnięcie! Wystraszyłam się, pacjent otworzył oczy i wtedy zorientowałam się, że patrzy na mnie zaskoczony, jakby nie wiedział gdzie jest.

-Spokojnie- mówię z uśmiechem- jest pan na fotelu u dentysty, to nie jest niebo, chociaż tak tu biało. Trochę się pan zdrzemnął. Za chwilę skończę zabieg.

Gdy skończyłam pacjent zaczął się tłumaczyć:

-Jeszcze nigdy takie coś, żeby na fotelu u dentysty zasnąć mi się nie przytrafiło. Czaruje pani doktor, czy co?

-Nie, czarować nie potrafię. Swoją drogą dziękuję za zaufanie, bo to oznacza, że pan mi całkowicie zaufał- odpowiadam z uśmiechem- To sztuka spać tak z otwartymi ustami... I piękny miał pan sen?

-Prawdziwy relaks!- pacjent oddał mi uśmiech.

    Nie był to jedyny przypadek. Gdy przed laty stawiałam pierwsze kroki w swoim zawodzie, pracowałam razem z asystentką, która miała długi staż pracy (nie jedno widziała, nie jedno słyszała, a przede wszystkim znała bardzo wielu pacjentów). Ta jej znajomość ludzi uchroniła mnie przed zawałem serca, który bym niechybnie dostała na widok zamykającej oczy po zabiegu pacjentki. Tym razem to nie pacjent, a ja umierałam ze strachu. A było to tak.

Usunęłam zęba. Pacjentka wydała z siebie dziwny dźwięk:

-Uff...- i przymykając oczy znieruchomiała na fotelu.

-Niech pani otworzy oczy!- krzyknęłam, a serce podeszło mi do gardła.

-Ciii..spokojnie- szeptem powiedziała do mnie asystentka- ona tak zawsze, musi się zdrzemnąć po zabiegu pięć minut. Spokojnie pani doktor, za chwilę się obudzi.

-To chyba nie jest normalne?- rzuciłam już szeptem.

-Dla niej jest!- twardo stwierdziła asystentka.

Co miałam robić? Uwierzyłam w doświadczenie, ale dalej niespokojnie zerkałam na kobietę leżącą na fotelu i na wszelki wypadek delikatnie wzięłam ją za rękę sadowiąc swój palec na przegubie jej dłoni, badałam tętno. Było prawidłowe.

Nie minęło pięć minut a pacjentka otworzyła oczy.

-Wystraszyłam panią doktor?- zdziwiła się- A bo zapomniałam powiedzieć, ale pani Kasia mnie zna- dokończyła wskazując głową na asystentkę.

Nie wiedziałam czy mam się śmiać, czy płakać z radości, że to nie był jakiś poważny stan, tylko zwykła drzemka po wielkich emocjach. Ona tylko się relaksowała.

Ps. Z ostatniej chwili. O wiele niebezpieczniej jest spać u fryzjera :)

ilustracja:
http://smieszne-zdjecia.panicz.com/zwierzeta/big/16.html